प्रविधिको सहयोगमा असम्भव के छ ?

विज्ञान र प्रविधिको विकाससँगै मानिसको जीवन दिनप्रतिदिन सहज बन्दै गएको छ । टेक्नोलोजीले हामीलाई विलासिता दिएको छ । कुनै पनि देशको अर्थतन्त्रलाई मजबुत बनाउन प्रविधिको विकासको महत्त्वपूर्ण योगदान हुन्छ । केही समयअघि असम्भव देखिने काम नयाँ प्रविधिले सम्भव पारिदिएको छ । अब यो प्रविधि यसरी विकसित भएको छ कि मरुभूमिमा फलफूल र तरकारीहरू ठूलो मात्रामा उत्पादन भइरहेको छ। सामान्यतया, मरुभूमिको हावापानी धेरै तातो हुन्छ। तर, यसका बाबजुद पनि प्रविधि प्रयोग गरेर हजारौँ किलो फलफूल र तरकारी उत्पादन भइरहेको छ ।

वैज्ञानिकहरूले नुन पानी र सौर्य ऊर्जा प्रयोग गरेर मरुभूमिमा फलफूल, टमाटर र काँक्रोजस्ता तरकारी उब्जाउने प्रविधि विकास गरेका छन् । वास्तवमा, बेलायतको ग्रिनहाउस कम्पनी सीवाटर ग्रिनहाउसले अस्ट्रेलिया, अबु धाबी, सोमालील्याण्ड, ओमान र टेनेरिफको मरुभूमिमा अत्याधुनिक ग्रिनहाउस बनाएको छ। मरुभूमिको चरम गर्मीबाट बच्न यस हरित गृहमा बाक्लो कार्डबोर्ड प्रयोग गरी विशेष चिसो व्यवस्था गरिएको छ। कम्पनीको यो प्रविधि पूर्णतया सफल छ, जसका कारण फलफूल र तरकारीहरू ठूलो मात्रामा उत्पादन भइरहेको छ।

मरुभूमि क्षेत्रमा बनेको यो हरित गृह सिसाको बनेको छ । ग्रिनहाउस यसरी डिजाइन गरिएको छ कि यसले भित्रको अनुकूल मौसम कायम राख्छ। यस ग्रिन हाउस भित्र चिसोपन र आर्द्रता कायम राख्न कार्डबोर्डबाट बनेको कूलिङ हाउस निर्माण गरिएको छ। चिसो घर बनाउनमा संलग्न कार्डबोर्डहरू भिजेका हुन्छन् र बाहिरबाट तातो हावाले कार्डबोर्डमा प्रहार गर्दा वाष्पीकरणका कारण आन्तरिक तापक्रम घट्छ।

कार्डबोर्ड भिजाउन सौर्य पम्पहरू जडान गरिएको छ। यी पम्पहरूले गत्तामा समुद्री नुन पानी छर्काउँछन्। यो पानी कार्डबोर्डको पर्खालहरूबाट वाष्पीकरण हुन्छ। वाष्पीकरणको कारण, ग्रिनहाउस भित्र शीतलता सिर्जना हुन्छ। हरित गृहको यो अनौठो प्रविधिबाट भित्री वातावरण खेतीका लागि अनुकूल हुन्छ ।

समुन्द्रको नुनिलो पानीका कारण कार्डबोर्डमा पनि नुन जम्मा हुन्छ । यो नुनको सञ्चयको पनि दुई लाभ छ। एक, नुनको कारण कार्डबोर्ड बलियो हुन्छ र दोस्रो, यो नुनलाई व्यावसायिक रूपमा पनि प्रयोग गरिन्छ।

सोमालील्याण्डको यस फार्ममार्फत हरेक वर्ष करिब ७५० टन टमाटर उत्पादन भइरहेको छ । हरित गृह निर्माण गर्ने कम्पनीका संस्थापक चार्ली प्याटनले विश्वका अन्य भागहरूमा पनि यस्तै परियोजनाहरू सुरु गर्न पाउँदा आफू उत्साहित भएको बताए। सोमालील्याण्डमा मात्रै २ हजार हेक्टरमा यस्तो खेती गर्ने हो भने करिब ४० लाख जनतालाई खुवाउन सकिने उनले बताए ।

यो पनि…
विरुवा नै लोप हुने विज्ञको चिन्ता
सबैभन्दा पुरानो यो जीवबारे वैज्ञानिक नै छक्क