राम्रो स्वास्थ्यको लागि स्वस्थ–सुरक्षित खाना खानुहोस् : आहारविद्

खाना हाम्रो आधारभूत आवश्यकताहरू मध्ये एक हो। यो हाम्रो शरीरको इन्धन हो जसले जीवन शक्ति र कार्य गर्ने क्षमता प्रदान गर्दछ। शरीरका लागि खाना जति आवश्यक छ, त्यसलाई पौष्टिक र स्वच्छ रूपमा उपभोग गर्न पनि उत्तिकै आवश्यक छ । स्वस्थ र पौष्टिक आहारले हामीलाई ऊर्जावान् र राम्रोसँग काम गर्न मद्दत गर्दछ, तर यदि दूषित, म्याद सकिएको वा खानाको मर्मतमा कुनै समस्या छ भने, यसले धेरै प्रकारका रोगहरूको जोखिम निम्त्याउन सक्छ।

खानेकुराको मापदण्डमा ध्यानाकर्षण गराउने, हामीले खाने खानेकुरा सुरक्षित र रोगी नहोस् भन्ने उद्देश्यले मानिसहरूलाई स्वस्थ र स्वच्छ आहारका बारेमा सचेत गराउने उद्देश्यले हरेक वर्ष जुन ७ मा विश्व खाद्य सुरक्षा दिवस मनाइन्छ । पेटका धेरै रोगका लागि खानेकुराको गुणस्तर नै यसको प्रदूषणको प्रमुख कारण मानिने चिकित्सकहरू बताउँछन् । हैजा, टाइफाइड, पखाला र खाद्य विषाक्तता जस्ता स्वास्थ्य समस्याहरू उदाहरण हुन्।

के भन्छन् आहारविद् ?

अस्वास्थ्यकर र असुरक्षित खानेकुराले धेरै रोग निम्त्याउँछ, आजकल धेरै ठाउँमा टाइफाइडका बिरामी बढिरहेका छन्, यो पनि यसको उदाहरण हो। यसबाहेक गर्मीमा खानाको मर्मत सम्भारमा हुने समस्याका कारण खानामा विषाक्तताका घटना बढ्दै गएकाले कतिपय अवस्थामा गम्भीर समस्या पनि निम्त्याउन सक्छ ।

यसका लागि हामीले दैनिक जीवनमा केही कुरामा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक छ, स्वस्थ र सुरक्षित आहारको सुनिश्चितता गर्न आवश्यक छ ।

खाना खानुअघि हातको सरसफाइ आवश्यक छ

हातको सरसफाइ हाम्रो स्वास्थ्यको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ। जब यो खाना स्वच्छता को लागी आउँछ यो अझ आवश्यक हुन्छ। हात नधोई खानेकुरा वा कुनै पनि कुरा खाँदा हातमा रहेको ब्याक्टेरिया पेटमा जान सक्छ, जसका कारण पखाला लाग्ने र पाचन सम्बन्धी अन्य धेरै प्रकारका रोग लाग्ने खतरा रहन्छ ।

खाना ह्यान्डल गर्नु अघि कम्तीमा ३० सेकेन्डसम्म साबुन र पानीले हात धुने निश्चित गर्नुहोस्। हातबाहेक बजारबाट ल्याइने तरकारी तथा फलफूल पनि राम्ररी धोएर खाने गर्नुपर्छ ।

आधा पकाएको चीजबाट दूरी राख्नुहोस्

खानाको उचित पाचनका लागि यसलाई राम्रोसँग पकाउनु आवश्यक छ। खाना राम्रोसँग पकाउँदा ब्याक्टेरिया र अन्य रोगजनकहरूको जोखिम कम हुन्छ। विशेष गरी मासु–माछा आदिमा यो कुरा ध्यानमा राख्नुहोस्। पखाला–पेटको समस्या कम नपाकेका चीजहरू खाँदा बढ्न सक्छ। आन्द्राले कच्चा चीज पचाउन धेरै मेहनत गर्नुपर्ने हुन्छ र यस्तो अवस्थामा शरीरलाई आहारबाट पर्याप्त पोषक तत्त्व प्राप्त हुँदैन ।

खाना विषाक्तता रोक्नुहोस्

खाद्य विषाक्तता भनेको तपाईँले उपभोग गर्नुभएको खाना दूषित हुनु र ब्याक्टेरिया हुन सक्नु हो । फुड पोइजनिङ एक प्रकारको खाद्यजन्य रोग हो, जुन खानेकुराको अनुचित व्यवस्थापन, बासी खाना खाने वा खानामा झिँगा बसेको कारणले हुन सक्छ। यसबाट बच्न, खानालाई राम्रोसँग ह्यान्डल गर्नुहोस्, खाना तयार गर्नु र खानु अघि हात धुनुहोस्। हानिकारक ब्याक्टेरियाहरू मार्न सुरक्षित र राम्ररी खाना पकाउनुहोस्।

यो पनि…
यी ५ व्यक्तिले भुलेर पनि मूला खानु हुँदैन
खाना खाएपछि तुरुन्तै सुत्नुहुन्छ भने आजैबाट बन्द गर्नुहोस्