बालबालिकालाई सिकाउनुहोस् यी बानी
बालबालिकाको पालनपोषणको क्रममा उनीहरूलाई संस्कार र व्यवहारसँग सम्बन्धित जानकारी दिनुपर्छ । बालबालिकाको मूल्यमान्यतालाई कुनै पनि हिसाबले असर नहोस् भन्नेतर्फ ध्यान दिनुपर्छ । बालबालिकालाई पाँच वर्षको उमेरदेखि नै असल बानी सिकाउनुपर्छ । शिष्टाचार र मूल्यमान्यताहरू सिकाउनु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हो ।
बाल्यकालमा बालबालिकाको स्वभाव निकै फुर्तिलो हुन्छ । सरसंगतको प्रभाव उनीहरूमा नै बढी पर्छ । कहिलेकाहीँ गलत सरसंगत पाएर गलत व्यवहार सिक्छन् । ३ वर्षको उमेरदेखि बालबालिकालाई मानिसहरूसँग व्यवहार गर्ने शिष्टाचार सिकाउनुपर्छ ।
३ वर्षको उमेरपछि बालबालिकालाई नमस्तेसँग सम्बन्धित राम्रा कुराहरू सिकाउनुपर्छ । पालनपोषणको क्रममा अभिभावकले सिकाएको असल आनीबानी र व्यवहार उनीहरूमा लामो समयसम्म रहन्छ । मूल्यमान्यता र व्यवहारसँग सम्बन्धित कुराहरू व्यक्तित्व विकासमा उपयोगी हुन्छन् ।
पालनपोषणको क्रममा धेरै अभिभावकले अन्जानमा यस्ता कुरा सिकाउँछन्, जसले गर्दा पछि गएर बालबालिकामा नराम्रो बानी बस्न थाल्छ । बालबालिकालाई शिक्षा र मूल्य-मान्यता दिनुपर्छ जसले उनीहरूले ठूलालाई सम्मान गर्न सक्छन् । ठूलालाई सम्मान र सानालाई माया गर्न बालबालिकालाई सिकाउनुपर्छ ।
–बालबालिकालाई आफूभन्दा ठूला मानिसलाई अभिवादन गर्न सिकाउनुहोस् । ठूला मान्छेहरू भेट्दा हेलो, नमस्ते, शुभ प्रभात जस्ता शब्दहरूसँग अभिवादन गर्न सिकाउनुहोस् ।
–सामान्य शिष्टाचारको रूपमा बालबालिकालाई कृपया र धन्यवाद भन्न सिकाउनुपर्छ । तपाईंले बाल्यकालदेखि नै बालबालिकालाई यी शब्दहरूको अर्थ र कुन अवसरहरूमा प्रयोग गर्नेबारे सिकाउनुपर्छ । बाल्यकालदेखि नै बालबालिकामा नम्रता र शालीनताको विकास गर्न सिकाउनु धेरै महत्त्वपूर्ण छ ।
बालबालिकाको पालनपोषणको क्रममा उनीहरूलाई संस्कार र व्यवहारसँग सम्बन्धित जानकारी दिनुपर्छ । बालबालिकाको मूल्यमान्यतालाई कुनै पनि हिसाबले असर नहोस् भन्नेतर्फ ध्यान दिनुपर्छ । बालबालिकालाई पाँच वर्षको उमेरदेखि नै असल बानी सिकाउनुपर्छ । शिष्टाचार र मूल्यमान्यताहरू सिकाउनु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हो ।
–बालबालिकालाई सुरुदेखि नै तालिम दिनुपर्छ कि उनीहरूले कुनै पनि व्यक्तिको मजाक नगरुन् भनेर । कुनै पनि व्यक्तिको लुगा, खाना, रङ वा भाषालाई लिएर एकान्तमा वा मानिसहरूका बीचमा उसको खिल्ली उडाउनु नराम्रो बानी हो । कुनै पनि व्यक्तिको शारीरिक वा मानसिक अवस्थालाई पनि खिल्ली उडाउनु गलत हो भन्ने बच्चाहरूलाई बुझाउनुपर्छ ।
–बालबालिकालाई फोनमा कसरी कुरा गर्ने जस्ता बानीहरू सिकाउनुपर्छ । यदि कुनै व्यक्तिले फोनमा कुरा गर्छ भने शान्त भएर उसको कुरा सुन्नुपर्छ ।
–कसैलाई कुराकानीको क्रममा गल्ती भएमा, कसैले हात छुँदा, गलत बोल्दा, हाच्छ्युँ गर्दा आदिमा माफी माग्न सिकाउनुहोस् ।
बालबालिकाको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण संस्कार वा शिष्टाचार उनीहरूले कससँग कसरी कुरा गर्ने भनेर सिकाउनुपर्छ । ठूला, साना वा अन्य व्यक्तिसँग कुरा गर्दा आवाज कति ठूलो हुनुपर्छ र कुनै पनि व्यक्तिसँग कसरी सभ्य रूपमा बोल्ने भन्ने बालबालिकालाई सिकाउनुपर्छ ।
बाल्यकालदेखि नै बालबालिकालाई असल बानी सिकाउँदा व्यक्तित्व विकासमा मद्दत पुग्छ । यी राम्रा कुराहरूले पछि तिनीहरूको जीवनमा राम्रो छाप छोड्न सक्छ ।
