सन्दर्भ : स्व. गिरिजा प्रसाद कोइरालाको ९८ औँ जन्म जयन्ती

यस्तो थियो गिरिजाप्रसाद कोइरालाको लाइफस्टाइल



निर्भीक, निडर नेताको छवि बनाएका पूर्व प्रधानमन्त्री स्व. गिरिजा प्रसाद कोइरालाको आज ९८ औँ जन्मजयन्ती हो । वि.सं १९८१ असार १८ गते जन्मिएका कोइराला २०४६ सालपछि २० वर्षे नेपाली राजनीतिको शीर्ष स्थानमा रहेका एकमात्र नेता हुन् ।

२०४८ सालको आमनिर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसले बहुमत ल्याएसँगै उनी पहिलोपटक प्रधानमन्त्री बने । त्योसँगै उनले चारपटक प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेका छन् । २००३ सालमा नेपाल राष्ट्रिय कांग्रेस स्थापना भएसँगै राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका कोइरालाको २०६६ साल चैत्र ७ गते निधन भएको थियो । गिरिजाले राजनीतिक जीवनमा थुप्रै तीतामीठा क्षण भोगे । राजदरवार हत्याकाण्डका बेला प्रधानमन्त्री रहेका कोइरालाले त्यतिबेला पनि विभिन्न आरोप प्रत्यारोप सहनुपरेको थियो ।

तर, युद्धमा रहेको माओवादीलाई शान्ति प्रक्रियामा ल्याउन र दोस्रो जनआन्दोलन सफल पार्न उनले निभाएको भूमिका नेपाली जनताको स्मरणमा अझै ताजा छ । त्यसो त एक राजनेताको छवि बनाएका कोइरालाको जीवनशैली कस्तो थियो ? यसबारेमा ६ वर्ष स्वकीय सचिवको जिम्मेवारी सम्हालेका र सानैबाट पारिवारिक रुपमा निकट रहेका बालकृष्ण दाहालले गिरिजाप्रसाद कोइरालाको लाइफस्टाइलका बारेमा यसरी बताए :

४ बजेभित्र उठिसक्ने

उहाँ बिहान ४ बजे भित्र उठिसक्नुहुन्थ्यो । नुहाएर फ्रेस भएपछि परिवारसँग बसेर चिया पिउनुहुन्थ्यो । कहिलेकाहीँ टिभी हेर्ने गर्नुहुन्थ्यो । साथै पार्टीका बारेमा सरसल्लाह गर्नुहुन्थ्यो । विशेषगरी ६ बजेदेखि राजनीतिक गतिविधिहरुमा संलग्न हुनुहुन्थ्यो । ७ देखि ८ बजेभित्र ब्रेकफास्ट लिनुहुन्थ्यो । राजनीतिक छलफलसँगै ११ देखि १२ बजेभित्र खाना खानुहुन्थ्यो । यदि कार्यक्रम पर्यो भने सकिएपछिमात्र खाना खानुहुन्थ्यो । पहिला मुख्य काम सकेर मात्रै अरु काम गर्ने उहाँको बानी थियो ।

घ्यू भात असाध्यै मन पराउनुहुन्थ्यो

उहाँलाई घ्यू भात साह्रै मनपर्थ्यो । बाहिरको खाना खासै मन पर्दैनथ्यो । त्यसैले, सकेसम्म घरमै आएर खानुहुन्थ्यो । खाना थोरै खाने गर्नुहुन्थ्यो । प्रायः खाइ रहनुहुन्थ्यो । खाना खाएपछि गुलियो खानेकुरा चाहिन्थ्यो । त्यसैले प्राय लस्सी खानुहुन्थ्यो । बेलुका ९ बजेभित्र खाना खाएर सुतिसक्नुहुन्थ्यो ।

कुटनीतिक नियोगका पार्टीमा कहिलेकहीँ जाँदा पेय पदार्थ वा चिया लिनुहुन्थ्यो । चिया बनाइदेउ भन्नुहुन्थ्यो । पहिला पार्टीमा चिया पाइँदैन थियो । त्यसैले कहिलेकाहीँ गाह्रो पर्थ्यो । उहाँको अर्को बानी भनेको जुनसुकै पार्टीमा जाँदा आफूसँग आएका चालक तथा सहयोगीलाई खुवाएर मात्र आफू खानुहुन्थ्यो । साथै, उहाँको दैनिकीको एउटा लय थियो ।

बिहान ४ बजे भित्र उठिसक्नुहुन्थ्यो । नुहाएर फ्रेस भएपछि परिवारसँग बसेर चिया पिउनुहुन्थ्यो । पत्रपत्रिका पढ्नुहुन्थ्यो ।

फर्मल ड्रेस साह्रै मनपर्ने

सफा चिटिक्क हुन रुचाउनुहुन्थ्यो । उहाँलाई फर्मल ड्रेस एकदमै मनपर्थ्यो । त्यसैले बिहानै उठेर दौरा सुरुवाल, कोट, टोपी लगाउनुहुन्थ्यो । कुर्ता, सुरुवाल पनि बेलाबेला लगाउनुभयो । पहिला (२०४६ पूर्व) सर्ट, पाइन्ट लगाएर हिँड्नुहुन्थ्यो । पछि दौरा, सुरुवाल लगाउन थाल्नुभयो । यसले जिम्मेवारी बोध गराउँछ । यो नेपालीको राष्ट्रिय पोशाक हो, यसलाई हामीले बचाउनुपर्छ भन्नुहुन्थ्यो ।

घुम्न मन पराउने

उहाँँलाई आफू नपुगेको ठाउँ घुम्न मन पर्थ्यो। त्यसैले कतै कार्यक्रममा गएको बेलामा आफूलाई जान मन लागेका ठाउँमा पुग्नुहुन्थ्यो । त्यहाँ जाँदा आम नागरिकका समस्या र गुनासो सुन्नुहुन्थ्यो । अनि ति गुनासालाई सम्बोधन पनि गर्नुहुन्थ्यो । उहाँमा आरामदायी जीवन बाँच्नुपर्छ भन्ने सोच थिएन । साधारण खानपान र लवाइखुवाइमै रमाउने उहाँको स्वभाव थियो ।

पार्टीमा जाँदा पनि धेरै समय बस्नुहुन्न थियो । मलाई पनि धेरैपटक उहाँले पार्टीमा सँगै लैजानुभयो । उहाँ बढीमा आधा घण्टा बस्नुहुन्थ्यो । बोलाएको ठाउँमा सकेसम्म पुग्ने उहाँको बानी थियो ।

युवापुस्तालाई हौसला दिने

प्रायः बिहान र साँझको समयमा सबै पुस्ताका नेताहरु उहाँलाई भेट्न आउँथे । सबैसँग कुराकानी गर्नुहुन्थ्यो । स्वास्थ्यले साथ दिएसम्म भेट्न आएकालाई उहाँले कहिल्यै फर्काउनु भएन । सकेसम्म सबैसँग कुरा गर्न मन पराउनुहुन्थ्यो ।

एकपटक राजा वीरेन्द्र र ऐश्वर्यासँगै बसेर मन पर्ने ठाउँको सन्दर्भमा कुराकानी भइरहेको थियो । त्यहाँ राजारानीले पेरिस रोज्नुभएको थियो । अनि राजारानीले तपाईं चाहिँ कहाँ रोज्नुहुन्छ नि भन्दा उहाँले विराटनगर रोज्नुभएको थियो ।

आन्दोलनको समयमा आन्दोलन कसरी गर्दा सफल भइन्छ भन्ने रणनीतिक कुरा युवाहरुलाई सिकाउनुहुन्थ्यो । समयअनुसार चल्नुपर्छ भन्नुहुन्थ्यो । हौसला दिनुहुन्थ्यो । आन्दोलनमा कोही घाइते भयो, वा केही समस्या पर्यो भने भेट्नलाई अस्पतालसम्म पुग्नुहुन्थ्यो । उपचारका लागि सहयोग गर्नुहुन्थ्यो । साथै, परिवारमा पनि उहाँको एकदमै राम्रो सम्बन्ध थियो ।

समाचार हेर्न र पढ्नमा रूची

उहाँ बिहान उठेर समाचारको ब्रिफिङ लिनुहुन्थ्यो । टेलिभिजनमा समाचार हेर्न मन पराउनुहुन्थ्यो । कहाँ के भइरहेको छ भन्ने चासो राख्नुहुन्थ्यो । साथै, पुस्तक पनि उत्तिकै पढ्नुहुन्थ्यो । जेलमा रहँदा पनि धेरै किताब पढेको सुनाउनुहुन्थ्यो ।

फुर्सद भयो कि विराटनगर

एउटा रोचक प्रसंग छ । एकपटक राजा वीरेन्द्र र ऐश्वर्यासँगै बसेर मन पर्ने ठाउँको सन्दर्भमा कुराकानी भइरहेको थियो । त्यहाँ राजारानीले पेरिस रोज्नुभएको थियो । अनि राजारानीले तपाईं चाहिँ कहाँ रोज्नुहुन्छ नि भन्दा उहाँले विराटनगर रोज्नुभएको थियो ।

त्यसैले विराटनगर उहाँलाई एकदमै मनपर्ने ठाउँ थियो । आफ्नो पूर्खौली ठाउँ भएर पनि होला । फुर्सद मिल्ने बित्तिकै विराटनगर गइहाल्नुहुन्थ्यो । सार्क सम्मेलनमा एकपटक भारत जानुभएको थियो । त्यतिबेला भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंह आफैँ विमानस्थलसम्म लिन र पुर्याउन आउनुभएको थियो । यसरी प्रधानमन्त्री स्वयं नै लिन आउने प्रचलन छैन । जे होस् अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि राम्रो छवि बनाउनुभएको थियो ।

कहिल्यै कसैलाई नराम्रो व्यवहार गर्नुभएन । उहाँको मिठास बोली थियो । सरल स्वभाव, सबैको राम्रो हेरविचार गर्ने । सबैलाई केही न केही जिम्मेवारी दिउँ भन्ने उहाँको सोच थियो ।

नम्र व्यवहार

उहाँले कहिल्यै कसैलाई नराम्रो व्यवहार गर्नुभएन । उहाँको मिठास बोली थियो । सरल स्वभाव, सबैको राम्रो हेरविचार गर्ने । सबैलाई केही न केही जिम्मेवारी दिउँ भन्ने उहाँको सोच थियो । यदि जिम्मेवारी पूरा गर्न नसके सिकाउनुहुन्थ्यो । कुनै मन्त्रीले काम गर्न नसकेको बेला यसरी गर भनेर उपाय बताइदिनुहुन्थ्यो । तर, मान्छेहरु उहाँ धेरै रिसाउनुहुन्छ भन्ने गर्थे । त्यसैले उहाँको कुरा सुन्ने बित्तिकै रिसाएको हो कि होइन थाहा पाइहाल्थे अनि त्यही अनुसार कुराकानी गर्थे ।

८ वर्ष जेल, ११ वर्षसम्म भारत पलायन

उहाँ अहिलेका चल्तीका नेताहरुको (अभिभावक) गुरु नै हो । २००३ बाट गृहनगर विराटनगरस्थित जुटमिलको श्रमिक नेताको रुपबाट राजनीतिक यात्रा सुरु गर्नुभएको थियो ।

उहाँलाई सानैदेखि ठूलो चुनौति थियो । राणाकालदेखि लखेटिएका कृष्णप्रसाद कोइराला र दिव्या कोइरालाका कान्छा छोरा हुनुहुन्थ्यो । भारतको बिहारस्थित सहर्षाको टेडी गाउँमा जन्मिनुभएको उहाँ २०१७ सालमा तत्कालिन राजा महेन्द्रले प्रजातन्त्रमाथि कू गरेपछि जेल पर्नुभयो ।

२०२५ सालमा जेलबाट छुटेपछि ११ वर्ष भारतमा गएर बस्नुभयो । त्यसपछि २०३७ सालमा नेपाल फर्किएर उहाँ पञ्चायती व्यवस्था विरुद्धमा खडा हुनुभयो । २०४२ सालको सत्याग्रह र २०४६ को जनआन्दोलन र माओवादीको १० वर्षे जनयुद्धमा प्रमुख भूमिका निभाएपछि उहाँलाई जनताले झनै विश्वास गर्न थाले ।

तस्विरहरु : विकास रौनियार

यो पनि पढ्नुहोस्
यस्तो थियो जननेता मदन भण्डारीको लाइफस्टाइल
यस्तो थियो राजा वीरेन्द्रको लाइफस्टाइल
यस्तो थियो शिवजीको लाइफस्टाइल



...
यस्तो थियो लौहपुरुष गणेशमान सिंहको लाइफस्टाइल « Mero LifeStyle

[…] थियो जननेता मदन भण्डारीको लाइफस्टाइलयस्तो थियो गिरिजाप्रसाद कोइरालाको ला…यस्तो थियो महाकवि लक्ष्मीप्रसाद […]

...
यस्तो थियो महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको लाइफस्टाइल « Mero LifeStyle

[…] पनि पढ्नुहोस्यस्तो थियो गिरिजाप्रसाद कोइरालाको ला…यस्तो थियो जननेता मदन भण्डारीको […]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित खबरहरु

नेपाल अटोमोबाइल्स डिर्लस एशोसिएसन अफ नेपाल (नाडा) को आगामी निर्वाचनका लागि अध्यक्ष पदका प्रत्यासी उम्मेदवार करण चौधरीले आफ्नो समूहका सदस्यहरुको

महिला हिंसा अन्त्य गर्नपर्छ भन्ने नारा हामीले प्राय सुनिरहेका हुन्छौ । यो विषयमा चर्चा हुन थालेको लामो समय भईसक्यो ।

राप्रपा अध्यक्ष पशुपति शमशेर जबराले पार्टीको हितका लागि आफूले नेतृत्वको दाबी छोडेको जानकारी दिएका छन् ।  काठमाडौंमा बुधबारबाट सुरु भएको

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले अत्यावश्यक कामबाहेक विदेश भ्रमण नगर्न अपिल गरेको छ । कोभिड–१९ को ओमिक्रोन भेरियन्टको सङ्क्रमणलाई दृष्टिगत गर्दै