श्रीकृष्णले शाही भोजन त्यागेर किन सादा खाना खाए ?

महाभारतको एउटा शृङ्खला छ । कौरव र पाण्डवको युद्ध लगभग तय भैसकेको थियो । युद्धको तयारी चलिरहेको थियो । त्यतिबेला श्रीकृष्ण पाण्डवहरूको तर्फबाट दूतको रूपमा हस्तिनापुर पुगेका थिए । उनको उद्देश्य थियो कुनै न कुनै रूपमा यो युद्धबाट बच्न सकियोस् ।

श्रीकृष्णले दुर्योधनलाई पाण्डवहरूसँग युद्ध नगर्न सल्लाह दिए । श्रीकृष्णले दुर्योधनलाई धेरै बुझाए । सम्झाए कि यो युद्ध दुबै पक्षका लागि ठिक छैन । त्यसैले युद्ध स्थगित गर्नुपर्छ । तर दुर्योधन मानेनन् । त्यसपछि दुर्योधनले श्रीकृष्णलाई आफ्नो दरबारमा खाना खान बोलाए ।

श्रीकृष्णले दुर्योधनको निमन्त्रणा स्वीकार गरेनन् । यो देखेर दुर्योधन छक्क परे । दुर्योधनले श्रीकृष्णलाई सोधे, ‘किन तिमी मसँग खाना खाँदैनौ ?’

यस कथाको सन्देश यदि कसैलाई प्रेमपूर्वकले सादा खाना खुवायो भने उसले खान हिचकिचाउनु हुँदैन । तर, जहाँ माया छैन, जहाँ अधर्मले खान पाइन्छ, त्यहाँ शाही परिकार हुन सक्छन्, त्यसलाई त्याग्नुपर्छ ।

श्रीकृष्णले दुर्योधनलाई भने, ‘खाना प्रेमपूर्वक दिनुपर्छ । खानुपर्छ । दूतको कर्तव्य यो हो कि जबसम्म उसको काम पूरा हुँदैन तबसम्म उसले राजाको ठाउँमा खाना खान सक्दैन । त्यसैले म तिमीसँग खान सक्दिनँ ।’ दुर्योधनलाई भेटेर र शाही भोजन छोडेर श्रीकृष्ण विदुरको घर गए । त्यहाँ उनले सादा खाना खाए र घरमै रात बिताए ।

निष्कर्ष

यस कथाको सन्देश यदि कसैलाई प्रेमपूर्वकले सादा खाना खुवायो भने उसले खान हिचकिचाउनु हुँदैन । तर, जहाँ माया छैन, जहाँ अधर्मले खान पाइन्छ, त्यहाँ शाही परिकार हुन सक्छन्, त्यसलाई त्याग्नुपर्छ । दुर्योधन अधर्मी थिए । उनले श्रीकृष्णलाई शत्रू ठाने । विदुर धर्ममा रहँदा श्रीकृष्णप्रति विशेष स्नेह पनि थियो । त्यसैले श्रीकृष्णले विदुरको स्थानमा खाना खाए ।
यो पनि
कुन्ती र द्रौपदीसँग सम्बन्धित एउटा किस्सा