किन हतारिन्छन मिडिया ?



तारानाथ दाहाल

पछिल्लो समय विशेषगरी अनलाइन मिडियाहरू हतारको दौडमा लागेको देखिन्छ । जिउँदो व्यक्तिलाई मृत भन्ने अनलाइनले पीडित परिवारको भावनाको ख्याल गरेको देखिन्न । चाँडो परिचित हुन, हाइहाइ कमाउन र पहिलो सूचनाको पगरी गुथ्न अनलाइन मिडियाहरू रमाइरहेको देखिन्छ । यसले सञ्चारमाध्यमको विकृत रूप देखा परिरहेको छ ।

सामाजिक सञ्जालमा आएका कुरालाई नै मूख्य स्रोत मानेर समाचार प्रकाशन गर्दा कतिपय अवस्थामा ठूला र विश्वासिला ठानिएका सञ्चारमाध्यम नै चुकेको थुप्रै उदाहरण छन् ।

कतिपय सञ्चारमाध्यमहरू ब्रेकिङको होडबाजीमा लाग्नाले गैरजिम्मेवारपन देखिँदै आएको छ । यस्ता पक्षमा नेपाली मिडिया विशेषगरी अनलाईन मिडियाले तथ्यलाई पुष्टि गरेर मात्र समाचार सामग्री प्रकाशन गर्नुपर्छ । कतिपय घटनाका बारेमा समाचार प्रकाशन गर्ने कि नगर्ने भन्नेबारे पत्रकारलाई अप्ठेरो पर्छ । तर, मानिसको मृत्यु भएको जस्तो संवेदनशिल कुरालाई अस्पतालको आधिकारिक धारणा लिनैपर्छ ।

त्यसैले हामीले पत्रकारितामा दोहोरो स्रोत प्रयोग गर्नुपर्छ । तर, त्यसो नहुँदा भ्रमपूर्ण समाचार फैलिरहेका छन् । यसले सञ्चार माध्यमप्रति आममानिसको विश्वास छिट्टै गुम्छ । अझै पनि गम्भीर अवस्थाका बिरामीको सन्दर्भमा भ्रमपूर्ण समाचार पटक–पटक सार्वजनिक भैरहेका छन् । यो बिरामीका आफन्त वा नजिकका मान्छेले बिरामीको अवस्था गम्भीर अथवा चिन्ताजनक छ भनिदिएको भरमा समाचार लेख्दाको परिणाम हो । यस्ता कुराहरूमा सकेसम्म अस्पतालले पुष्टि नगरेसम्म प्रकाशन/प्रशारण गर्नु हुँदैन ।

यस्ता भ्रमपूर्ण समाचार प्रकाशित भइरहँदा त्यो सञ्चार माध्यमको सम्पादकीय संरचना कस्तो रहेछ भन्ने बुझ्न खासै गाह्रो पर्दैन । कुनै एउटा रिपोर्टरले समाचार ल्यायो, त्यसलाई जाँच्ने उपसम्पादक, सम्पादकहरू हुन्छन् । यस्ता संवेदनशील विषयहरूमा गेटकिपर अर्थात छनोटकर्ताहरूको भूमिका नै केही नभएको देखियो । गेटकिपरले कसैको मृत्यु अथवा कुनै गम्भीर विषयमा संवाददाताले लेखेको समाचारमा पुष्टि हुने तथ्य/प्रमाण खोज्नुपर्छ । तर, नेपाली सञ्चारमाध्यममा गेटकिपरको भूमिका नै कमजोर भएको पाइन्छ ।

यस्तै, कतिपय सञ्चारमाध्यमहरू ब्रेकिङको होडबाजीमा लाग्नाले गैरजिम्मेवारपन देखिँदै आएको छ । यस्ता पक्षमा नेपाली मिडिया विशेषगरी अनलाईन मिडियाले तथ्यलाई पुष्टि गरेर मात्र समाचार सामग्री प्रकाशन गर्नुपर्छ । कतिपय घटनाका बारेमा समाचार प्रकाशन गर्ने कि नगर्ने भन्नेबारे पत्रकारलाई अप्ठेरो पर्छ । तर, मानिसको मृत्यु भएको जस्तो संवेदनशिल कुरालाई अस्पतालको आधिकारिक धारणा लिनैपर्छ । होइन भने सञ्चारमाध्यमको विश्वसनीयता उपर संकट आउँछ । साथै, बिरामीका परिवार र आफन्तमा भावनात्मक रूपमा चोट पुर्‍याउँछ, जसलाई अनुमान गर्न सकिँदैन । त्यसैले कुनै पनि सञ्चारमाध्यमले मान्छेको मृत्युजस्तो कुरामा खेलाँची गर्नु हुँदैन ।

नेपाल पत्रकार महासंघका पूर्व सभापति दाहाल संग गरिएकाे कुराकानीमा आधारित ।



Leave a Reply

Your email address will not be published.

सम्बन्धित खबरहरु

सम्बन्धमा एक अर्कालाई समय दिइन्छ, तर व्यस्त जीवनमा मानिसहरूसँग समयको कमी हुन्छ। यस्तो अवस्थामा जब जोडीले एक अर्कालाई समय दिँदैनन्,

हरेक महिलाले आफू सुन्दर देखिन रुचाउँछन् । लिपस्टिकले महिलाको सुन्दरतामा विशेष फरकपना देख्न सकिन्छ । तर धेरैलाई लगाउने तरीका थाहा

जाडो मौसममा हाम्रो छाला सुख्खा र निर्जीव हुन्छ । यो मौसममा हावामा आर्द्रता निकै कम हुन्छ र यो सुख्खा हावाले

नेपाली समाजमा शुभ कार्य गर्नुअघि प्राय शुभसाइत हेर्ने चलन छ । कुनै बेला प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई ज्योतिष पण्डित सुरेशचन्द्र रिजालले

Suggested