यस ताल जसले दिनमा कयौँ पटक रङ्ग बदल्छ

संसारमा लाखौँ तालहरू छन्, प्रत्येक तालको आ–आफ्नै विशेषता छ, त्यसैले मानिसहरूलाई तिनीहरूको बारेमा जान्न र पढ्न मन पर्छ। आज हामी तपाईँलाई यस्तै तालको बारेमा बताउन गइरहेका छौँ । जुन वर्षभरि हिउँले ढाकिएको मात्र होइन, दिनमा धेरै पटक रङ पनि परिवर्तन हुन्छ। वास्तवमा, हामी भारत र तिब्बतमा फैलिएको प्याङ्गोङ तालको कुरा गर्दैछौं ।

जसलाई विश्वको सबैभन्दा ठूलो र अद्वितीय ताल मध्ये एक मानिन्छ। यो ताललाई प्याङ्गोङ सो पनि भनिन्छ। हिमालय क्षेत्रमा अवस्थित यो एक मात्र ताल हो। समुन्द्री सतहबाट करिब ४५०० मिटरको उचाइमा रहेको यो ताल करिब १३५ किलोमिटर लामो छ । यो ताल करिब ६०४ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ ।

प्याङ्गोङ तालको चौडाइ यसको सबैभन्दा चौडा बिन्दुमा पनि ६ किलोमिटर चौडाइ भएको तथ्यबाट अनुमान गर्न सकिन्छ। यो नुनिलो पानीको तालको सबैभन्दा खास कुरा यो हो कि यो जाडोमा पूरै जमेर जान्छ, त्यसपछि यसमा गाडी चलाउँदा वा आइस स्केटिङ वा पोलो खेल्दा पनि फुट्दैन। तर, यसका लागि पहिला विशेष अनुमति लिनुपर्छ । यो ताल भारतको लद्दाखमा ४५ किलोमिटर र तिब्बतमा ९० किलोमिटरमा फैलिएको छ। यो तालको बीचबाट वास्तविक नियन्त्रण रेखा (LaC) गएको विश्वास गरिन्छ। यद्यपि, यसको सही स्थिति बारे अक्सर भ्रम छ।

यस तालको पानी यति नुनिलो छ कि यसमा माछा वा अन्य कुनै जलीय प्राणी पाइँदैन । यद्यपि, यो धेरै प्रवासी चराहरूको लागि महत्त्वपूर्ण प्रजनन स्थल हो। यस तालको औसत तापक्रम माइनस १८ डिग्रीदेखि माइनस ४० डिग्रीको बीचमा रहन्छ। यो पोखरीले दिनमा धेरै पटक आफ्नो रङ्ग बदल्ने विश्वास गरिन्छ, जसको कारण पानीमा फलामको उपस्थिति रहेको बताइएको छ ।

भनिन्छ, सन् १९६२ को युद्धको समयमा यो त्यही ठाउँ थियो जहाँबाट चीनले आफ्नो मुख्य आक्रमण सुरु गरेको थियो। भारतीय सेनाले चुशुल उपत्यकाको दक्षिण–पूर्वी छेउमा रहेको पहाडी पास रेजाङ लाबाट पनि वीरतापूर्वक लडेको थियो। पछिल्ला केही वर्षहरूमा चीनले प्यांगोङ तालको छेउमा सडक पनि बनाएको छ। पौराणिक मान्यता अनुसार यो ताल यक्षराज कुबेरको मुख्य स्थान हो । यस तालको वरिपरि कतै भगवान् कुबेरको ‘दिव्य नगरी’ रहेको विश्वास गरिन्छ । यो रामायण र महाभारतमा उल्लेख छ।

यो पनि…
यो देशको अनौठो प्रचलन
रहस्यमय ताल, जहाँ देखिन्छ चन्द्र–सूर्य आकार