बौद्धिक सम्पत्ति संरक्षणबारे अमेरेकी पेटेन्ट तथा ट्रेडमार्क कार्यालयसँग छलफल

काठमाडौं : नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघ र काठमाडौंस्थित अमेरिकी दूतावासको सहकार्यमा अमेरिकी पेटेन्ट तथा ट्रेडमार्क कार्यालयसँग असोज २० गते (अक्टोबर ६) बौद्धिक सम्पत्ति तथा व्यवसायिक विश्वाससम्बन्धि व्यवसायिक छलफल आयोजना गरिएको छ। काययक्रममा नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघका सदस्य कम्पनीहरूका ३० भन्दा बढी कानुनी प्रतिनिधि तथा व्यवसायिक नेतृत्वकर्ताहरुको सहभागिता रहेको थियो।

छलफलमा नेपालमा बौद्धिक सम्पत्तिको संरक्षण, ट्रेडमार्क सुरक्षा, नवप्रवर्तन तथा व्यवसायिक विश्वास लगायतका विषयमा विचार-विमर्श गरिएको थियो। कार्यक्रममा दक्षिण एसियाका लागि अमेरिकी पेटेन्ट तथा ट्रेडमार्क कार्यालयक बौद्धिक सम्पत्ति प्रतिनिधि शैलेन्द्र भूमरलकर तथा दक्षिण एसियाका लागि वरिष्ठ वाणिज्य विशेषज्ञ एवं बौद्धिक सम्पत्ति नीति सल्लाहकार शिल्पी झा सहभागी हुनुहुन्थ्यो। उहाँहरूले बिभिन्न व्यवसायीहरूसँग प्रत्यक्ष छलफल गदै उनीहरूका अनुभव, समस्य र चासोबारे जानकारी लिनुभएको थियो।

विभिन्न कम्पनीका प्रतिनिधिहरुले ट्रेडमार्कको नक्कल, उपभोक्तामा पर्न सक्ने भ्रम, ब्रान्डको प्रतिष्ठा तथा व्यवसायिक मूल्यको संरक्षण, स्रोत–कोड चोरी, बौद्धिक सम्पत्ति तथा सृजनशील उद्योगको संरक्षण, अमूर्त वस्तु तथा सेवामा लाग्ने कर लगायतका विषय उठाएका थिए। साथै, बौद्धिक सम्पत्तिको संरक्षण तथा कार्यान्व्यन्मा थप स्पष्टता, पूर्वानुमान गर्न सकिने व्यवस्था, समयमै कारवाही र एकरूपता आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ धियो।

नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघका अध्यक्ष कैलाश विजयानन्दले भन्नुभयो, “बौद्धिक सम्पत्ति अब केवल कानुनी वा नियामकीय विषय मात्र रहेन। व्यवसायका लागि यो बढ्दो रूपमा विश्वासको विषय बन्दै गएको गएको छ। नवप्रवर्तन गर्न र आफ्नो ब्राण्ड निर्माण गर्न व्यवसायीलाई विश्वासको वातावारण आवश्यक हुन्छ।”

अमेरिकी पेटेन्ट तथा ट्रेडमार्क कार्यालयका प्रतिनिधिहरुले बौद्धिक सम्पत्तिसम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धिका लागि कानून कार्यान्वयन गर्ने निकाय तथा अन्य सरोकारवालासँग गदै आएको सहकार्य र अनुभवबारे जानकारी गराउनुभएको थियो। उहाँहरूले बौद्धिक सम्पतिसम्बन्धी विभिन्न सहयोग तथा स्रोतसाधनका साथै प्रगतिका लागि अनुदान कार्यक्रमबारे पनि सहभागीहरूलाई जानकारी दिनुभएको धियो।

पेरिस महासन्धि तथा विश्व व्यापार संगठनको व्यापारसम्बन्धी बौद्धिक सम्पत्ति अधिकारसम्बन्धी सम्झौता अन्तर्गत नेपालले गरेका प्रतिबद्धताले बौद्धिक सम्पत्ति संरक्षणकालागि महत्वपूर्ण आधार प्रदान गरेको छ। छलफलले बौद्धिक सम्पत्तिको संरक्षणकलाई थप प्रभावकारी बनाउन जनचेतना अभिवृद्धि, स्पष्ट तथा पूर्वनुमानयोग्य व्यावस्था, समयमै आवश्यक कदम र कानुनको एकरूप कार्यान्वयनमा जोड दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ।

नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघले बौद्धिक सम्पत्तिको बलियो संरक्षण भनेको अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्ड र नेपाली व्यवसायबीचको प्रतिस्पर्धाको विषय मात्र नभएको स्पष्ट परेको छ। प्रभावकारी बौद्धिक सम्पत्ति प्रणालीले नेपाली नवप्रवर्तनकर्ता, उद्यमी,सृजनशील क्षेत्र तथा प्रविधि कम्पनीहरूलाई लाभ पुर्‍याउनका साथै अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्ता र स्थापित ब्रान्डहरूलाई समेत सहयोग गने संघको भनाइ छ।

कार्यक्रमको सहजीकरण गर्नुभएको नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघका कार्यकारी निर्देशक अमिर आर. थापाले भन्नुभयो, “हामी सचेतनाबाट जानकारीतर्फ, जानकारीबाट समाधानतर्फ र अन्तत: समाधानबाट सहकार्यतर्फ अघि बढ्न चाहन्छौँ।”

उहाँले थप भन्नु भयो भन्नुभयो, “हाम्रो उद्देश्य बौद्धिक सम्पत्तिबारे राम्रोसँग बुझ्नु मात्र होइन। अमेरिका–नेपाल व्यावसायीक सम्बन्धअन्तर्गत व्यावसायीहरुलाई नवप्रवर्तन गर्न, लगानी गर्न, र आफ्नो व्यवसाय विस्तार गर्न थप नवप्रवर्तन, लगानी विश्वासको वातावरण सिर्जना गर्नु हाम्रो उद्देश्य हो।”

यस प्रकारको छलफलले अमेरिकी तथा नेपाली व्यवसाय, अमेरिकी संस्थाहरु र नेपालको नीति रथ नियामकीय प्रणालीबिच समन्वय र सहकार्य कायम गर्न नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघले निर्वाह गर्दै आएको भूमिकालाई थप स्पष्ट गरेको छ। यसले व्यापार, लगानी, नवप्रवर्तन तथा अमेरिका–नेपालबीचको व्यवसायिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघबारे
नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघले नेपालमा सञ्चालनमा रहेका अमेरिकी तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायहरूको प्रतिनिधित्व गर्दछ। संघले व्यापार, लगानी, उद्यमशीलता, नवप्रवर्तन तथा रचनात्मक नीतिगत संवादमार्फत अमेरिका–नेपाल व्यवसायिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन काम गदै आएको छ।