जहाँ बिहेपछि बेहुला आफ्नो ससुरालमा बस्छन्

संसारमा हरेक धर्म र जातका आ–आफ्नै संस्कृति छन् । भारतमा पनि विभिन्न संस्कृतिका मानिसहरू बस्छन्। उनीहरूको वेशभूषा, खानपिन र आस्था एक अर्काभन्दा फरक छ । आज हामी तपाईँलाई भारतको एउटा यस्तो जनजातिको बारेमा बताउन गइरहेका छौँ, जहाँ बिहे गरेपछि बेहुलीले होइन बेहुलालाई बिदाइ गरिन्छ ।

यहाँ बेहुली बेहुलाको घरमा जाँदैन तर बेहुला दुलहीको घर जानुपर्छ । वास्तवमा, मेघालयको खासी जनजातिमा यो प्रथा अझै पनि मान्य छ। यो मातृसत्तात्मक समाज हो । यो जनजातिमा आमाको नाममा पारिवारिक चलन चलिरहेको छ । त्यसैले यस समुदायमा आमाबुवाको सम्पत्तिमा महिलाको पहिलो अधिकार हुन्छ । केटा र केटीलाई विवाहका लागि जीवनसाथी छनोट गर्ने पूर्ण स्वतन्त्रता दिइएको छ ।

यसबाहेक, यस समुदायको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने खासी समुदायमा कुनै पनि प्रकारको दाइजो दिने र लिने व्यवस्था छैन। जुन यो समुदायको विशेषता हो । महिलाहरूले आफ्नो इच्छामा जुनसुकै बेला आफ्नो विवाह तोड्न सक्छन्। परिवारको कान्छी छोरीको सबैभन्दा बढी जिम्मेवारी छ। उनी घरको सम्पत्तिको मालिक हुन्। भारतमा खासीहरूको सङ्ख्या करिब ९ लाख रहेको छ । तिनीहरूको अधिकांश जनसङ्ख्या मेघालयमा बस्छन्। तिनीहरूको जनसङ्ख्याको केही भाग असम, मणिपुर र पश्चिम बङ्गालमा बस्छन्।

यस समुदायको सङ्गीतसँग गहिरो सम्बन्ध छ। उनीहरू गितार, बाँसुरी, ड्रम आदि विभिन्न प्रकारका बाजाहरू बजाउँछन् र गाउँछन् । खासी जनजातिका मानिसहरू पहिले म्यानमारमा बस्ने गर्दथे। यसपछि यो जनजाति त्यहाँबाट बसाई सरेर भारतको पूर्वी असममा बस्न थाले। त्यसपछि क्रमशः मेघालयमा उनीहरूको जनसङ्ख्या बस्न थाल्यो। यस जातिको भाषा खासी हो।

खासी जनजाति बाहेक मेघालयका अन्य दुई जनजाति गारो र जैंतियामा पनि यही प्रचलन छ। खासी जनजातिमा पालना गर्ने यी दुवै जनजातिमा एउटै व्यवस्था छ । यहाँ पनि बिहेपछि बेहुला आफ्नो ससुरालमा बस्छन् । बताइदिनुहोस् कि भारतमा सामान्यतया केटा हुनुमा बढी खुसी मनाउने गरिन्छ। तर खासी जनजातिमा छोरी जन्मेकोमा पूरै परिवारले उत्सव मनाउने गर्छन् ।

यो पनि…
बेहुली होइन, यहाँ विवाहपछि बेहुला अन्माइन्छ !
बेहुली नाचेपछि बेहुलाले तत्कालै दिए डिभोर्स