सन्दर्भः विश्व सम्पदा दिवस

मध्यपुरका मेयरलाई सम्पदाविद् रवीन्द्र पुरीको खुलापत्र



मदन सुन्दर श्रेष्ठ ज्यू
मेयर, मध्यपुर थिमी भक्तपुर ।

मध्यपुर थिमी नगरपालिकाको प्रमुख भएका कारण स्वभाविक रुपमा तपाईंले धेरै विषयमा ध्यान लगाउनु पर्छ नै । विश्व सम्पदा दिवसको अवसरमा म भने सम्पदाको आँखावाट जानेका वा मलाई लागेका कुरा प्रस्तावको रुपमा उल्लेख गर्दैछु । आवश्यक ठान्ने वा नठान्ने यहाँको जिम्मा ।

सम्पदाको क्षेत्रलाई यहाँले दिनु भएको महत्व मिडिया मार्फत हेर्ने र सुन्ने गरेको छु । तपाईंको सक्रियता प्रंशसायोग्य छ ।

पछिल्लो समय कालिडोल बुढाथोकी गाउँ, राधेराधे, कुन्डोल हाडोल र मनोहरा निलबराही क्षेत्रको जग्गा रोक्का गरी आवास क्षेत्र निर्माण गर्ने सुनेपछि केही सल्लाह लेख्ने जमर्को गरेको हुँ । अन्यथा नलिनु होला ।

मध्यपुर थिमीलाई मौलिक बनाउन वा मध्यपुरको पहिचान स्थापित गर्न तपाईंका लागि यो सुवर्ण अवसर हो भन्ने मलाई लाग्छ । यो अवसरलाई कसरी सदुपयोग गर्ने भन्ने सवालमा यहाँले केन्द्रीत हुनैपर्छ ।

नयाँ आवास क्षेत्र बनाउँदा यी ४ कुरामा ध्यान दिनुभयो भने परिणाम सही निस्कन्छ –

१. ती क्षेत्रमा नयाँ घर बनाउनेहरुलाई अनिवार्य रुपमा घरको मोडेल दिनुहोला । ताकि एउटै वा मौलिक प्रकारको घर निर्माण हुन सकोस् ।

२. नयाँ आवास क्षेत्रमा हाम्रा परम्परागत संरचना जस्तो – ढुंगेधारा, पाटी–पौवा, चैत्य, पोखरी आदि निर्माण गर्नुहोला ।

३. छिटी, मटान, चोटा र बुंइगल काठमाडौं उपत्यकाको परिचय हुन् । यी परम्परागत परिचयलाई जोगाई दिनुहोला । भक्तपुर नपाले निर्धारण गरेको ३५ फिट अग्लो घरको ‘कन्सेप्ट’लाई तपाईंको पालिकाले पनि पालना गरोस् । अर्थात् चार तलेभन्दा अग्ला घर नबनाउन कडाइका साथ लागु गर्नुहोला ।

४. समग्रमा नेवारी मौलिकता देखिने र जोखिने संरचना निर्माण गराउनु होला । काठमाडौं उपत्यकालाई नेवारी शैलीमा विकास गरियो भने यसको अर्थ र उद्देश्य सही हुन्छ ।

माथिका चार बुँदालाई नीति बनाउँदै कार्यान्वयन गर्नुभयो भने मध्यपुर थिमीको मुहार फेरिन्छ । समयले खोजेको पहिचान स्थापित हुन्छ । पर्यटकको घुइचो थामिनसक्नु हुन्छ । यसका लागि थप बजेट पनि चाहिँदैन । खालि तपाईंले बनाउने नीति नियमले यस्तो संरचना बन्नेछ ।

त्यसैगरी मध्यपुर थिमीले तत्कालै गर्नुपर्ने काम पनि देखेको छु । जस्तोः

१. भएका सम्पदाको संरक्षणमा लाग्नुपर्यो ।

२. सम्पूर्ण सम्पदाको ‘डकुमेन्टेसन’ गर्नुपर्यो ।

३. बिग्रिसकेकालाई पनि सम्पदामैत्री बनाउनु पर्यो ।

४. नेवारी शैलीलाई जुनसुकै क्षेत्र र स्थानमा स्थापित गर्ने कार्ययोजना तयार गर्नुपर्यो ।

मेयर साहेव, हाम्रो देशमा विगतदेखि नियाल्ने हो भने निर्माणका ८ वटा शैली छन् । शेर्पा, गुरुङ, तामाङ, थारु, मैथिली, किराँत, खस र नेवारी । यो नेवारी क्षेत्र भएकाले यसमा तपाईं फोकस हुन जरुरी छ । र, शक्तिशाली स्थानीय सरकारले यी काम गर्न पनि सक्छ ।

मैले भनिरहनु पर्दैन कि, जुनसुकै काम गर्दा पनि प्रणालीको विकास गर्नुपर्छ । वर्तमानमा हामी प्रणाली स्थापित गर्न निर्मम हुन सकेनौं भने इतिहासमा हामीलाई हेर्ने नजर फितलो हुन्छ । त्यसकारण हामी हाम्रो मौलिक कला–संस्कृति स्थापना गर्न हदैसम्म गम्भीर हुन जरुरी छ ।

सम्पदा संरक्षणमा लागि पर्नेहरुको शुभचिन्तक
रवीन्द्र पुरी
सम्पदा संरक्षणकर्मी, भक्तपुर
२०७८।०१।०५



प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले मनसुनको आगमनसँगै यस वर्ष बाढी तथा पहिरोको जोखिममा बढोत्तरी हुने सम्भावना रहेको उल्लेख गर्दै सतर्कता

राष्ट्रिय लोक तथा दोहोरी गीत प्रतिष्ठानले निषेधाज्ञाका कारण प्रभावित भएका कलाकारलाई राहत वितरण जारी राखेको छ । कोरोना महामारीले दोहोरी

कोरोना भाइरसका कारण गत वर्ष नौ महिनासम्म लकडाउन भयो । सो समयमा शिक्षा, यातायात, व्यापार व्यवसाय, चलचित्र लगायत मानिसको दैनिकीलाई

दोस्रो लहरको कोरोना भाइरस अहिले तीव्र गतिमा फैलिएको छ । यसले आम मानिस त्रसित भएका छन् । यसका साथसाथै कोरोना