कोही रिसाए के गर्ने ?

विश्वमोहिनी नामकी राजकुमारीको स्वयंवर भइरहेको थियो । देवर्षि नारद विश्वमोहिनीको सौन्दर्यबाट मोहित थिए । उनीसँग विवाह गर्न चाहन्थे । त्यसैले नारदमुनि विष्णुजीमा पुगे र उनीसँग सुन्दर मुहार मागे, ताकि विश्वमोहिनीले स्वयंवरमा नारदमुनिलाई माला लगाऊन्, तर विष्णुजीले नारदलाई बाँदरको रूप दिए ।

स्वयंवरमा विश्वमोहिनीले नारदमुनिलाई होइन, विष्णुजीलाई छनोट गरी माला लगाएकी थिइन् । यसबाट नारदमुनि निकै क्रोधित भए । क्रोधमा, उसले विष्णुलाई श्राप दिए र लगभग गाली गरे । विष्णुजी मुस्कुराउँदै नारदमुनिको वचन ध्यानपूर्वक सुनिरहेका थिए ।

नारदमुनिले भने, ‘तिमीले मलाई धोका दियौ । तिमी स्वतन्त्र छौ, यसको मतलब यो होइन कि तिमीले कसैलाई धोका दियौ । तिम्रो कारणले आज मैले मेरी नारी गुमाएँ । म तिमीलाई श्राप दिन्छु । त्यसले तिमी पनि नारी विछोड हुनेछौ । तिमीले मलाई बाँदरको रूप दियौ त्यसैले एक दिन बाँदरले मात्र मद्दत गर्नेछ ।’

जब नारदमुनिले अपशब्द बोलिरहेका थिए, त्यतिबेला विश्वमोहिनीले विष्णुजीलाई भनिन्, ‘धेरै भयो । तिमी किन यति धेरै सुन्दैछौ ।’ विष्णुजीले भने, ‘प्रशंसा मात्रै होइन निन्दा पनि सुन्ने बानी हुनुपर्छ ।’

यसपछि विष्णुले नारदमुनिलाई भने, ‘नारद, तिमी सन्त छौ । त्यसैले तिमीलाई श्राप दिन पनि थाहा थिएन । तिमीले मलाई श्राप दियौ कि म पनि नारीबाट अलग हुनेछु, त्यसैले म बिहे गर्छु । अनि तिमीले भन्यौ कि बाँदरहरूले मलाई मद्दत गर्नेछन् । यो पनि राम्रो कुरा हो । तिमीले राम्ररी गाली पनि गर्न सकेनौ । यसैलाई भनिन्छ साधुत्व ।’

सन्देश
यस घटनाबाट हामीले दुई सन्देश पाउँछौं । पहिला विष्णुले धैर्यको महत्त्व बताए । जब कसैले हामीलाई गाली गर्छ भने उनको कुरा पूर्ण धैर्यका साथ सुन्नुपर्छ । बुझ्नुपर्छ र जवाफ दिनुहोस् । यदि अगाडिको व्यक्ति रिसाएको छ भने हामीले शान्तपूर्वक उनको कुरा सुन्नुपर्छ ।

रिसको जवाफ रिसले दिनुहुँदैन । अगाडिको व्यक्तिको गलत शब्दमा हाम्रा लागि जे पनि सकारात्मक कुराहरू छन्, बाहिर निकाल्न सकिन्छ । जसरी विष्णुले नारदमुनिको श्रापबाट सकारात्मक कुरा निकालेका थिए । दोस्रो सन्देश यो हो कि हामीले रिसमा कसैलाई नराम्रो कुरा गर्नु हुँदैन। नत्र पछि हाम्रो घाटा हुन सक्छ ।

यो पनि…
महाभारत : द्रौपदीको सन्देश
आदर्श ब्रह्मचारी थिए कृष्ण
जीवनको अन्त्यमा याद आउनेछ
शिवको तपस्या तोड्न कामदेवले के गरे ?