यी हुन् महादेवको ताण्डव नृत्यका रहस्य !



ताण्डव शब्द भगवान् शिवसँग जोडिएको छ । ताण्डवको अर्थ हुन्छ, उग्र वा स्वच्छन्द क्रियाकलाप । ताण्डव महादेवद्वारा गरिने अलौकिक नृत्य हो ।


१. ताण्डवका प्रवर्तक शास्त्रका अनुसार शिवजीलाई नै ताण्डव नृत्यका प्रवर्तक मानिन्छ । तर अन्य काव्य ग्रन्थमा दुर्गा, गणेश, भैरव, श्रीराम आदिका ताण्डवको उल्लेख गरिएको छ ।


२. रावणले आफ्ना आराध्य महादेवको स्तुतिमा शिव ताण्डव स्तोत्रको रचना गरेका थिए । यो बाहेक आदि शंकराचार्यद्वारा रचित दुर्गा ताण्डव, गणेश ताण्डव, भैरव ताण्डव एवम् श्रीभागवतानन्द रचित श्री राघवेन्द्रचरितममा राम ताम ताण्डव स्तोत्रको पनि उल्लेख गरिएको छ ।


३. ताण्डव नृत्य


मान्यता छ कि रावणले भवनमा पूजा सकिएपछि शिवजीले, महिषासुर मारेपछि दुर्गाले, गजमुखको पराजयपछि गणेशजीले, व्रह्माको पाँचौँ मुख काटेपछि आदि भैरवले र रावणको मृत्युपछि आदि भैरवले ताण्डव नृत्य गरेका थिए ।


४. वनस्पति शास्त्रका अनुसार एक घाँसलाई पनि ताण्डव भनिएको छ ।
भनिन्छ, भगवान् शिवले यी दुई बेलामा ताण्डव नृत्य गर्छन् । पहिलो क्रोधित भएका बेला र दोश्रो डमरु बजाएका बेला । शिवले गरेको यो ताण्डव रूपलाई नटराज भनिन्छ ।


केहीले भने शिवले ताण्डव गरेर सारा सृष्टि नष्ट गरिदिएको मान्यता राख्छन् । त्यस्तै अर्को मान्यताअनुसार भगवान् शिवले जब हिमालयमा ज्ञान प्राप्त गरे तब, ताण्डव नृत्य गरेको बताइएको छ । उनले आनन्दमा गरेको नृत्यलाई पछि ताण्डव भनिएको पनि केहीले बताउँछन् ।



प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

नेपाली सिने क्षेत्रको होस् या सांगीतिक क्षेत्रका कलाकारबीचको द्धन्द्धका खबर बेला–बेला आउँछन् । तर, देशलाई दुखेको बेला सहयोग गर्नेमा यिनै

व्यक्तिहरू प्रायः बेलुकाको खानामा यस्तो चिजहरू खान्छन्, जसको कारणले उनीहरूको पेट गडबडी हुन्छ र उनीहरूले यौनको आनन्द लिन सक्दैनन् ।

नेपालको कुल क्षेत्रफल मध्ये १.७३ प्रतिशत भू-भाग ओगटेको सिन्धुपाल्चोक बागमती प्रदेशको १३ जिल्ला मध्ये सबैभन्दा ठूलो हो । पछिल्लो ७

नेपालमा गत २४ घण्टामा थप २ हजार ५ सय १८ जना कोरोना संक्रमण मुक्त भएका छन् । योसँगै नेपालमा कोरोना