यी हुन् मृगौलामा पत्थरी हुनुको कारण, कसरी बच्ने ?

डा.प्रेमराज सिग्देल, युरोलोजिष्ट

मानव शरीरको विकार वस्तुमध्ये पिसाब एक प्रकारको जटिल रसायन हो । यसमा पत्थरी बनाउने र पत्थरी बन्न नदिने दुईवटै तत्व हुन्छ । पिसाबमा रहेको क्याल्सियम र ओक्जालेटले पत्थरी बनाउँछ भने नेफ्रोक्याल्सिन, युरोपोन्टिन र ट्याम–हर्सफल प्रोटिनले पत्थरी बन्न दिँदैन । कुनै कारणवश पिसाबमा पत्थरी बन्ने तत्व बढ्यो भने यो समस्या उत्पन्न हुन्छ ।

पानी कम खाने, बढी गर्मीमा काम गर्ने, पसिना धेरै बग्ने तर पानी कम खाने व्यक्तिमा मिर्गौला सम्बन्धी पत्थरी धेरै देखिने गर्छ । कतिपय अवस्थामा यो समस्या हुनुको कारण थाहा नभए पनि शारीरिक व्यायाम कम गर्ने तथा आरामदायी जीवन बिताउने मानिसमा पनि यो समस्या देखिन्छ ।

बच्ने उपाय

– प्रशस्त मात्रामा पानी पिउने, एक दिनमा कम्तिमा २ लिटर पिसाब बन्ने गरि पानी पिउने ।
– तरकारी तथा रेसायुक्त खाना धेरै खाने
– माछा मासु कम खाने
– नुन कम खाने
– मोटो व्यक्तिमा ढुंगा बन्ने सम्भावना धेरै हुन्छ शारीरिक व्यायाम गरि तौल घटाउने
– ओक्सालेट पाइने खानहरू जस्तैः बदाम, पालुंगो, आलु, चुकन्दर र सिमी जस्ता खाना कम
खाने
– सिट्रेट पाइने खानाहरु जस्तै ः फलफुल तथा तरकारी प्रसस्त मात्रामा खाने