थाइराइडलाई यसरी नियन्त्रण गर्नुहोस्

तौल बढ्नु अहिलेको समयको सामान्य समस्या हो । यसका धेरै कारण हुन सक्छन् जस्तै जीवनशैली, खानपान वा धेरै अन्तर्निहित स्वास्थ्य समस्याहरू हुन सक्छन् । धेरै पटक बढेको तौललाई थाइराइडको समस्या मानिन्छ । तर के थाइराइडले साँच्चै तौल बढाउँछ ? थाइराइडको समस्यामा यो पक्कै पनि सामान्य लक्षण हो, तर यो होइन कि तपाई थाइराइडका कारण मोटोपनाको सिकार बन्नुहुन्छ ।

विश्वभर थाइराइडको समस्या तीव्र गतिमा बढिरहेको छ । यसबारे मानिसहरूलाई सचेत गराउने र रोकथामका उपायहरू अवगत गराउने उद्देश्यले हरेक वर्ष मे २५ मा विश्व थाइराइड दिवस मनाइन्छ। यो समस्या जुनसुकै उमेरका व्यक्तिलाई पनि हुन सक्छ, त्यसैले यसबारे सबैले सचेत रहनु र रोकथामका उपायहरू अपनाउनु आवश्यक छ।

थाइराइड र तौल बढ्ने समस्या

थाइराइड हर्मोनले मेटाबोलिज्मलाई नियन्त्रण गर्छ र मेटाबोलिज्ममा समस्याले तौलमा असर गर्छ। कम सक्रिय थाइराइड (हाइपोथायराइडिज्म) भएका मानिसहरूमा तौल बढ्ने सामान्य कुरा हो।

तपाईँको थाइराइड ग्रन्थिबाट निस्कने हर्मोनले चयापचयलाई नियमित गर्न मद्दत गर्दछ ताकि शरीरले ऊर्जाको लागि खानालाई राम्रोसँग प्रयोग गर्न सक्छ। जब तपाईँको थाइराइडले कम हर्मोन बनाउँछ, तपाईँको चयापचय सुस्त हुन्छ। यस्तो अवस्थामा तपाईँले क्यालोरी बर्न गर्नुभएन भने तपाईँको तौल बढ्न सक्छ ।

तौल घटाउन पनि सक्छ

थाइराइड डिसअर्डरले तौल बढाउने मात्र होइन तौल घटाउन पनि सक्छ। हाइपर थाइराइडिज्म, थाइराइड विकारको एक प्रकार जसमा थाइराइड ग्रन्थिले धेरै हर्मोनहरू निस्कन थाल्छ, यसले तपाईँलाई धेरै तौल, हात काँप्ने र छिटो वा अनियमित मुटुको धड्कन पनि निम्त्याउन सक्छ। तौल बढ्नु र घट्नुको अर्थ थाइराइड विकारसँग सम्बन्धित हुन सक्छ।

थाइराइड डिसअर्डर तौल बढ्नुको एक मात्र कारण होइन

तर, थाइराइड विकार नै तौल बढ्नु वा घट्नुको कारण हो भन्ने अनुमान गर्नु पनि गलत हो । तौल बढ्नुका अन्य धेरै कारणहरू छन्, सही कारणहरू थाहा पाउनु र उपचार गर्न आवश्यक हुन्छ। तौल तब बढ्छ जब तपाईँको क्यालोरी खपत धेरै हुन्छ तर तपाईँले शारीरिक गतिविधि मार्फत क्यालोरी खर्च गर्न सक्षम हुनुहुन्न।

–आनुवंशिक कारणले पनि तौल बढ्नु वा घट्नुको कारण हुन सक्छ।
–तौल बढ्ने वा घट्ने स्वास्थ्य अवस्था जस्तै बिरामी र औषधि सेवन गर्दा पनि हुन सक्छ।
–तनाव र निद्राको कमी पनि वजन समस्यासँग जोडिएको छ।

थाइराइड विकार कसरी रोक्ने ?

थाइराइड रोगबाट बच्न तौल नियन्त्रण गर्न सकिने स्वास्थ्य विज्ञहरू बताउँछन्, यसका लागि केही कुरामा ध्यान दिनुपर्छ ।

–यदि तपाईँ धूम्रपान गर्नुहुन्छ भने, धूम्रपान छोड्नुहोस्।
–आहारमा सेलेनियम र आयोडिनको सन्तुलित सेवन सुनिश्चित गर्नुहोस्।
–डाक्टरको सल्लाह अनुसार नियमित चेकअप गराउनुहोस्।
–यदि तपाईँको परिवारमा कसैलाई पहिले नै थाइराइड विकार भएको छ भने, तपाई पनि जोखिममा हुन सक्नुहुन्छ, रोकथामको लागि डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस्।

यो पनि…
थाइराइडका बिरामीले यी ७ कुरामा ध्यान दिनुहोस् !