भाजपा कसरी भारतीय महिलाको रोजाइको पार्टी बन्यो ?

पुरुषको हरेक सफलताका पछाडि महिलाको हात हुन्छ । तर, हालै सम्पन्न विधान सभा निर्वाचनमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को सफलताको पछाडि लाखौँ महिलाको हात रहेको विश्वास गरिन्छ ।

हालैका दुई अध्ययनअनुसार फेब्रुअरी–मार्चमा भएका चुनावमा भाजपाले जितेका राज्यहरूमा पुरुषभन्दा बढी महिलाहरूले मतदान गरेका थिए ।

सन् १९६२ देखि धेरै महिलाहरूले सधैं राष्ट्रियस्तरमा कांग्रेस पार्टीलाई मतदान गरेका थिए । तर, सन् २०१९ मा भाजपा पहिलो पटक सबैभन्दा धेरै महिलाको मत प्राप्त गर्ने पार्टी बन्न सफल भएको थियो ।

अन्य राजनीतिक दलहरूजस्तै भाजपामा पनि मुस्किलले नारीको बाहुल्यता छ र धेरै महिलाहरूलाई मन नपर्ने विश्व दृष्टिकोण छ ।

पार्टीका नेताहरू प्रायः आपत्तिजनक टिप्पणीका कारण समाचार बनेका छन् र बलात्कारका घटनाहरूको कमजोर व्यवस्थापनका कारण केही राज्य सरकारहरू समाचारका शीर्षक बनेका छन् ।

सरकारले ल्याएको नागरिकतासम्बन्धी विवादास्पद कानुनको विरोधमा भएका प्रदर्शनको नेतृत्व पनि महिलाहरूले गरेका छन् । तर, यसका बाबजुद धेरै महिलाले भाजपालाई मतदान गरेको तथ्यांकले देखाएको छ ।

पार्टी महिलाहरूका लागि आकर्षक भएको यो अचानक होइन । मोदी प्रमुख कारक हुन् ।

त्यसो भए भाजपा कसरी भारतीय महिलाको रोजाइको पार्टी बन्यो ?

‘मोदीको कारण’, दिल्लीस्थित ‘सेन्टर फर द स्टडी अफ डेभलपिङ सोसाइटी’ (सीएसडीएस) का दिल्लीस्थित थिंक ट्यांकका सञ्जय कुमारले भने, ‘पार्टी महिलाहरूका लागि आकर्षक भएको यो अचानक होइन । मोदी प्रमुख कारक हुन् ।’

द न्यु बीजेपीका लेखक नलिन मेहताका अनुसार पार्टीले महिला ‘विङ’ गठन गरेपछि सन् १९८० मा भाजपाले महिलामा पहुँच बढाएको छ ।

भाजपामा त्यसबेला केही महत्त्वपूर्ण र शक्तिशाली महिला नेतृ थिए । पार्टीले महिलाका मुद्दामा महत्त्वपूर्ण वाचाहरू गरेको थियो । तर, धेरै महिलाहरूले दशकौंसम्म भाजपालाई भोट दिएनन् । पार्टीलाई धेरै हदसम्म पितृसत्तात्मक पुरुषहरूको प्रभुत्वको रूपमा हेरिएको थियो ।

‘भाजपामा त्यसबेला केही महत्त्वपूर्ण र शक्तिशाली महिला नेतृ थिए । पार्टीले महिलाका मुद्दामा महत्त्वपूर्ण वाचाहरू गरेको थियो । तर, धेरै महिलाहरूले दशकौंसम्म भाजपालाई भोट दिएनन् । पार्टीलाई धेरै हदसम्म पितृसत्तात्मक पुरुषहरूको प्रभुत्वको रूपमा हेरिएको थियो । ’

उनका अनुसार सन् २०१९ मा राष्ट्रिय स्तरमा ठूलो परिवर्तन भएको थियो । पहिलो पटक मोदीप्रति महिलाको क्रेज बढेको थियो ।

यो पनि…
देउवा र मोदीको ‘वान अन वान’ भेटवार्तामा के-के भयो ?
रूस-युक्रेनबारे मोदी र बाइडेनबीच वार्ता, कसले के भने ?