काठमाडौंमा प्रदुषण बढ्दा विराटनगरले किन बन्द गर्ने ?



वायुमण्डलमा आएको खराबीको कारण देखाउँदै सोमबार शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले ४ दिन देशभरका विद्यालय बन्द गर्ने निर्णय गर्यो । तर, त्यो निर्णयलाई विराटनगर महानगरपालिकाले भने अवज्ञा गर्दै विद्यालय नियमित सञ्चालन गर्ने परिपत्र गर्यो । महानगरको उक्त परिपत्रले सकारात्मक / नकारात्मक प्रतिक्रिया पाइरहेको छ । यही विषयमा केन्द्रित रही महानगरका शिक्षा प्रमुख दुर्गाप्रसाद खतिवडासँग गरिएको छोटो कुराकानीः

वायुमण्डलमा खराबी आएको कारण सरकारले ४ दिन विद्यालय बन्द गर्ने निर्णयलाई किन अवज्ञा गर्नुभयो ?

पहिलो कुरा त मन्त्रालयले जारी गरेको सूचनामा कुन ठाउँको वायुको प्रदुषण कति मात्रा छ भन्ने उल्लेख गरेको पाइएन । मन्त्रालयको सूचना आइसकेपछि मैले शिक्षा तथा मानवस्रोत विकास केन्द्रका प्रवक्ता केशव दाहालसँग बुझें । मन्त्रालयले देशभरका विद्यालय बन्द गर्ने सूचना निकालेको हो । तर, कुन ठाउँको वातावरणको अवस्था के छ भन्ने कुरा उल्लेख गरेको छैन भन्ने जानकारी दिनुभयो । मन्त्रालयको सूचनामा मापदण्डको विषयमा स्पष्टता नभएको र कोभिडका कारण बन्द भएका विद्यालय भर्खरै चालू भएकाले फेरि बन्द गर्दा विद्यार्थीले पढ्न पाउँदैनन् भन्दै महानगर प्रमुख भीम पराजुलीले विद्यालय बन्द नगर्ने निर्णय गर्नुभयो । उहाँको निर्देशन बमोजिम मैले परिपत्र गरेको हुँ ।

संविधानमा माध्यमिक तहसम्मको अधिकार स्थानीय पालिकालाई दिइएको छ । तर, पालिकाले केन्द्रबाट गरेको निर्णय हाम्रो अवस्था नबुझिकनै गरेको भन्ने बुझेको हुन सक्छ । काठमाडौंको जस्तो प्रदुषण विराटनगरमा छैन भन्ने भएपछि हामीले विद्यालय बन्द नगरेका हौं ।

अर्को कुरा कोभिडको बेलामा सरकारले अवस्था हेरेर बन्द गर्ने अथवा खुलाउने अधिकार स्थानीय पालिकालाई दिएको थियो । त्यसैगरी अहिले पनि प्रदुषणको मात्रा हेरेर विद्यालय खुलाउने वा बन्द गर्ने निर्णय स्थानीय पालिकालाई दिइएको भए स्पष्ट हुन्थ्यो । तर, काठमाडौंमा प्रदुषण बढ्दा विराटनगरमा विद्यालय किन बन्द गर्ने भन्ने कुरा भयो । त्यसैले, यसमा सरकार र स्थानीय निकायबीच समन्वयको अभाव भयो ।

सरकारले त देशभरका विद्यालय बन्द गर्नु भनेको छ नि ? के यो गलत हो ?

गलत होइन । संविधानमा माध्यमिक तहसम्मको अधिकार स्थानीय पालिकालाई दिइएको छ । तर, पालिकाले केन्द्रबाट गरेको निर्णय हाम्रो अवस्था नबुझिकनै गरेको भन्ने बुझेको हुन सक्छ । काठमाडौंको जस्तो प्रदुषण विराटनगरमा छैन भन्ने भएपछि हामीले विद्यालय बन्द नगरेका हौं ।

विराटनगरमा कोभिड संक्रमण बढ्दै गएको अवस्थामा पनि केन्द्रीय सरकारले लकडाउन घोषणा नगर्दै हामीले लकडाउन गरिसकेका थियौं ।

भनेपछि अहिले विराटनगरका सबै विद्यालय खुलेका छन् ?

विराटनगरका सबै विद्यालयमा नियमित रूपमा पठनपाठन सुचारु छन् ।

शैक्षिक गुणस्तर सुधार्न महानगरले के कस्तो काम गरिरहेको छ ?

हाम्रा नियमित कार्यक्रम जे छन्, त्यहीअनुसार काम गरिरहेका छौं । कोभिडको अवस्थामा पनि हामीले टेलिभिजन र रेडियो कार्यक्रम चलायौं । स्थानीय निकायलाई माध्यमिक तहसम्मको जुन अधिकार दिइएको छ, त्यो अधिकारभित्र रहेर हामीले शैक्षिक गुणस्तर सुधार्नका लागि थुप्रै काम गरेका छौं । विराटनगरमा कोभिड संक्रमण बढ्दै गएको अवस्थामा पनि केन्द्रीय सरकारले लकडाउन घोषणा नगर्दै हामीले लकडाउन गरिसकेका थियौं ।

अहिले विराटनगरको वातावरणको अवस्था कस्तो छ ?

हामीले देख्दा त सहज देख्छौं । तर, विज्ञहरूबाट केही कुरा आएको छैन ।

अहिले छिमेकी देशहरूमा कोरोनाको दोस्रो लहर देखा परेकाले विद्यालयमा जनस्वास्थ्यका मापदण्ड पालना गराउन हामी लागी परेका छौं । विद्यालयहरूले पनि पालना गरेका छन् ।

विराटनगरले वातावरणलाई प्रदुषणरहित राख्न के–के कार्य गरिरहेको छ ?

महानगरमा यसअघि वायु प्रदुषणको मात्रा १८० को हाराहारीमा पुगेको थियो । त्यतिबेला जथाभावी धुवाँ, धुलो निस्कने काम नगर्नु भन्दै जनचेतना फैलाउने काम महानगरबाट गरेका थियौं । तर, त्यतिबेला पनि हामीले विद्यालय बन्द गरेका थिएनौं । यद्यपि अहिले भने विराटनगरको प्रदुषणको अवस्था के छ भन्ने थाहा नभइकनै निर्णय भएका कारण हामी दोधारमा प¥यौं ।

कोभिडको जोखिम अझै उस्तै छ विद्यालयहरूमा, जनस्वास्थ्यका मापदण्ड कत्तिको पालना भएका छन् ?

विद्यालय सुरु गर्न डिसइन्फेक्सनका लागि केमिकल वितरण गर्याै । अनिवार्य मास्क लगाउनका लागि विद्यालयमा विद्यार्थीको संख्याका आधारमा मास्क खरिद गर्ने पैसा पनि दियौं । अहिले छिमेकी देशहरूमा कोरोनाको दोस्रो लहर देखा परेकाले विद्यालयमा जनस्वास्थ्यका मापदण्ड पालना गराउन हामी लागी परेका छौं । विद्यालयहरूले पनि पालना गरेका छन् ।



Leave a Reply

Your email address will not be published.

सम्बन्धित खबरहरु

निद्रा नलाग्ने समस्यालाई स्वास्थ्यका लागि निकै गम्भीर मानिन्छन् । अनिद्रा पनि धेरै रोगहरू को लागी एक उत्तेजक कारक को रूपमा

यस धर्तीमा यस्ता रहस्य छन्, जसको बारेमा वैज्ञानिकले पनि आजसम्म पत्ता लगाउन सकेका छैनन् । संसारभरका नदी र तालहरूमा धेरै

बुधबार सेयर बजार १६.६१ अंकले घटेको छ। आज नेप्से ०.८६ प्रतिशतले घटेर १९१७.२८ बिन्दुमा पुगेर बन्द भएको हो। नेप्से परिसूचक

कपाल झर्नु एक समस्या हो, जसको कारण प्रत्येक व्यक्ति समस्यामा परेका छन् । उनीहरू यसबाट छुटकारा पाउन चाहन्छन् तर मानिसले

Suggested