होलीको मौलिक परिकार : तराई र पहाडमा फरक- फरक



रङको पर्व होली नमनाउने र मन नपराउने कमै होलान् । वर्षमा एकदिन रङको प्रयोग गरी मनाइने यो पर्व ठाउँअनुसार भिन्न–भिन्नै तरिकाले मनाइन्छ । होलीमा खाना पनि आफ्नै तौर–तरिकाले पकाएर खाने चलन छ ।

मिथिला समुदायमा होलीमा खासगरी मालपुवा पकाएर खाने चलन रहेको धर्मदेव यादव बताउँछन् । मिथिला समुदायमा साथीभाईसंग रमाइलो गर्न होलीमा विभिन्न थरी परिकार खाइन्छ तर प्रसादको रूपमा मालपुवा खाइन्छ । रामले रावणलाई वध गरेर आएपछि सत्यको जित भएको भन्दै रङ लगाएर खुशीयालीमा रङ,अविर लगाएर होली मनाइने किम्वदन्ती मिथिला समुदायमा रहेको धर्मदेव यादव बताउँछन् ।

यसैगरी डंगौरा थारू समुदायमा होलीको अघिल्लो दिन सुँगुर मारिन्छ, जसलाई ‘जिता मार्न’ भनिन्छ । जिता मारेर गाउँ भरीका मान्छेले मासु बाँडेर खाने चलन रहेको बताउँछन् थारू नागरिक समाजका अध्यक्ष दिलबहादुर चौधरी ।

यसैगरी पहाडी समुदायमा होलीको दिन आफ्नो घरपरिवार, साथीभाईसंग रङ,अविर लगाएर एकअर्कासंग खुसियाली साटासाट गरिन्छ । यो दिन खानामा खसीको मासु, रोटीको परिकार वा आफ्नो ईच्छा लागेको अन्य खाने परिकार पकाएर खाने चलन रहेको त्रिचन्द्र क्याम्पसका प्राध्यापक दैलेखका डा. मधुसुदन गिरी बताउँछन् ।

होलीको दिन समूह–समूह बनाएर गाउँको एक–एक घर गएर होलीको गीत ढमार गाउँदै, नाच्दै होली मनाइन्छ ।

यसैगरी राना थारू समुदायले होलीमा सुँगुरको मासु, माछा र रोटी लगायत खाने परिकार खाइने लक्ष्मण राना बताउँछन् । होली विशेषको खानालाई ‘हाटकना’ भनिन्छ । उनका अनुसार पहिले यसरी आफ्ना ईष्टमित्रलाई बोलाएर महिना दिन होली खेल्दै खाना खाने चलन थियो । तर, केही वर्ष यता होली मनाउने चलन साँगुरिदै गएको छ ।

यसैगरी डंगौरा थारू समुदायमा होलीको अघिल्लो दिन सुँगुर मारिन्छ, जसलाई ‘जिता मार्न’ भनिन्छ । जिता मारेर गाउँ भरीका मान्छेले मासु बाँडेर खाने चलन रहेको बताउँछन् । थारू नागरिक समाजका अध्यक्ष दिलबहादुर चौधरी ।

उनका अनुसार होलीको दिन समूह–समूह बनाएर गाउँको एक–एक घर गएर होलीको गीत ढमार गाउँदै, नाच्दै होली मनाइन्छ । होलीमा मालपुवाझैं बरिया परिकार अनिवार्य पकाइन्छ । बरिया मिठाइ हालेको र सादा गरी दुई प्रकारको हुन्छ । होली खेल्न गएकालाई रक्सी, ढिक्री र सिढ्रा (सुकाएको माछा) लगायत परिकार खान दिइन्छ ।



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित खबरहरु

महिलाको प्रजनन् स्वास्थ्य सम्बन्धी समस्यामध्ये पाठेघर (आङ) खस्ने मुख्य समस्या हो । महिलाहरुको पाठेघर खस्ने र पाठेघर सम्बन्धि समस्या बिशेषगरि

यो पर्व आश्विन कृष्णपक्षको सप्तमी, अष्टमी र नवमी तिथिमा तीन दिनसम्म हर्षोल्लासका साथ मनाइन्छ । मैथिली र थारु समुदायका महिलाले

कोभिड महामारीपछि सुनसान बनेको गौतमबुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीमा पछिल्लो समय आन्तरिक पर्यटकको संख्या बढ्न थालेको छ । कोभिड–१९ का कारण धरासायी

खासगरी बालबालिकाहरु जंक फुड धेरै रुचाउँछन् । यस्तो खाना स्वादमा मिठो भएपनि स्वास्थ्यमा खराब असर गर्छ । खराब खानाले बालबालिकाको

Suggested